Thursday, February 26, 2015

አምልኮተ መለስ




Share/Bookmark


ህወሓት የተመሰረተበት 40ኛው ዓመት የተከበረበት ቀንን ተንተርሰው የብአዴኑ አመራር አቶ በረከት ስምኦንና የህወሓቱ ከፍተኛ አመራር አቦይ ስብሓት ነጋ ስለመለስ የሰጧቸው አስተያየቶች አነጋጋሪ ሆኗል፡፡ፌስቡክን ጨምሮ የማሕበራዊ ድረገፆች ተጠቃሚዎች ሲቀባበሏቸው ሰንብቷለ፤ የየራሳቸው አስተያየቶችም ሰጥተውባቸዋል፡፡ከፊሎቹ በረከት ነው ትክክል ሲሉ፣ ከፊሎቹ ደሞ አይ አቦይ ስብሓት ናቸው ትክክል ሲሉም ተስተውሏል፡፡ለማስታወስ ያህል ሁለቱም የኢህአዴግ አመራሮች የሰጥዋቸው አስተያየቶች እንሆ፡
አቶ በረከት ስምኦን‹‹ መለስ በክፍለ ዘመን አንዴ ከሚፈጠሩ ሰዎች የሚመደብ ነው›› ሲሉ፣ አቶ ስብሐት ነጋ በበኩላቸው ‹‹የለም፣ አሁኑኑ ብዙ መለሶች መፈጠር ይችላሉ›› በማለት የአቶ በረከት አስተያየት እንደተቃወሙት ሪፖርተር ጋዜጣ ሳይቀር ዘግቦታል፡፡ለመሆኑ እነዚህ አስተያየቶች ዩነት አላቸው? ካላቸው፣ ልዩነቱ ምንድን ነው? አንድነታቸውስ ምን ድን ነው? እስኪ  የቻልነውን ያህል በጥልቀት እንመርምራቸውና ከአምልኮተ መለስ ጋራ ያላቸው ዝምድና ለማየት እንሞክር፡፡

ሁለቱም አስተያየቶች በጥንቃቄ ስንመረምራቸው ያን ያህል የጎላ ልዩነት የላቸውም፡፡አቶ በረከት ያሉት መለስን የመሰለ መሪ ለማፍራት ብያንስ አንድ ክፍለ ዘመን ይወስዳል ሲሆን አቦይ ስብሓት ግን አሁኑኑ ብዙ መለሶች መፍጠር ይቻላል ነው ያሉት፡፡በመሆኑም በሁለቱም አስተያየቶች ያለው ልዩነት የጊዜው ማጠርና መርዘም ብቻ ነው፡፡
በተረፈ ግን፣ ሁለቱም መለስን ከማድነቅ አልፈው አምላኪዎች መሆናቸውን አሌ የሚባል አይደለም፡፡የሁለቱም ፍላጎትና ፀሎት መለስን የመሰለ ‹‹መሪ›› በማፍራት ላይ ያጠነጥናል፡፡ሁለቱም በመለስ ፍፁምነት ያምናሉ፤ እንደ ጣኦት ያመልካሉ፡፡መለስን በሌላ ‹‹መሪ›› መለወጥ ማለት ሃይማኖት የመለወጥ ያህል ይቆጥሩታል፡፡በመለስ ላይ ያላቸው እይታ ምክንያታዊ ሳይሆን በጭፍን ስሜታዊነት የታወረ ነው፡፡ለዛም ነው መለስ የማይካዱ ጠንካራ ጎኖች እንደነበሩት ሁሉ፣ ማንም በቀላሉ የማይረሳቸው የዘቀጡ ስራዎች ማከናወኑም ግልፅ ሆኖ ሳለ እነሱ ግን ማስተዋል የተሳናቸው፡፡

ከበጎ ምግባሮቹ ጥቂቶቹን ለመጥቀስ ያህል የአፍሪካ ህብረት ከአዲስ አበባ እንዳይነሳ ያደረገው ጠንካራ ክርክርና የአባይ ግድብ እንዲጀመር ማድረጉ ሁሌም የሚወሱ ናቸው፡፡የሁለቱም በጎ ምግባሮች ሃገራዊ ፋይዳ በጣም ከፍተኛ ነው፡፡ሆኖም ግን፣ በስልጣን ዘመኑ የፈፀማቸው እጅግ አስቀያሚ ተግባራትም መጥቀስ ይቻላል፡፡ዋነኞቹና ምናልባትም እንደ አንዳንዶቹ አባባል በሃገር ክህደት እስከማስጠየቅ ሊለጠጡ የሚችሉት በኤርትራ ጉዳይ ያስተላለፋቸው ውሳኔዎች ናቸው፡፡

ኤርትራ ኢትዮጵያን ከመውረሯ በፊት(በስድስት ወር ቀደም ብለው) የትግራይ ክልል ፕረዚደንት የነበረት አቶ ገብሩ አስራትና የኢትዮጵያ አምባሳደር የነበሩት አቶ አውዓሎም ወልዱ የኤርትራ አካሄድ በትክክል ተገንዝበው ቅድመ ዝግጅት እንዲደረግ ሲጠይቁ አቶ መለስ ‹‹ሻዕብያ ዕብድ አይደለም፤ አይወረንም›› ብለው ከመከራከርም አልፈው በድምፅ ብልጫ አፋቸውን እንዳስያዟቸው በአቶ ገብሩ መፅሐፍ ማንበብ እንችላለን፡፡ሻዕብያ ይወረናል የሚል ድምፅ የሰጡት ገብሩ፣ተወልደ፣አውዓሎምና አባይ ሲሆኑ፤ ስብሐት፣ስዬ፣ክንፈ፣ ስዩምና መለስ ደሞ አይወረንም በማለት ድምፃቸውን ሰጥቷል፡፡እናም የመለስ ድምፅ የፖሊት ቢሮው ውሳኔ የመቀልበስ ስልጣን ነበራትና የሆነውን እንዲሆን አድርጋለች፡፡

የሚገርመው ግን በዚህ ብቻ ሳይገታ፣ ኤርትራ ሃገራችን በሐይል ከወረረች በኋላም ‹‹ዝም እንበላቸው፣ አንተንክፋቸው›› እያለ መከራከሩ ነው፡፡ሻዕብያ መቐለን በጄት አስደብድቧል፤ ዓድ ግራትና አጎራባች ከተሞችም ረዥም ርቀት በሚያዳርሱ ከባድ መሳርያዎች ሲያስጨንቅ ‹‹እጅና እግራችሁ አሳስራችሁ ዝም በሉ›› ነበር የአቶ መለስ ክርክር፡፡

ኋላ ላይ አቶ መለስ በድምፅ ብልጫ ተሸንፎ ደምበር የማስከበሩ ጦርነት ሲጀመር የሻዕብያ እብሪት ወድያው እንደ ፊኛ ፈንድቶ ድራሹ ሲጠፋና እግሬን አውጭኝ ብሎ ሲሸሽ ሻዕብያን ከጥፋት የታደጉት አቶ መለስ ናቸው፤የ24 ሰዓት የተኩስ አቁም አዋጅ በግላቸው ፍቃድ በማወጅ፡፡ይህ አልበቃ ብሏቸውም፣ ሻዕብያ ተገድዶ ወደ ዕርቀ ሰላም ሲመለስም ለሃገራቸውን በመወገን ጠንክረው ከመከራከር ይልቅ የአልጀርስና የጄነቫ ስምምነቶችን በመፈረም በሃገር ልጆች ደም የተመለሰው ባድሜን ለሻዕብያ ሸልመውታል፡፡በመሆኑም በአቶ ስዩም መስፍን አማካኝነት ያስረዱን መርዶ ‹‹ባድሜ ለሻዕብያ ተሰጥታለችና እርማችሁን አውጡ›› የሚል ነበር( ‹‹ባድሜ የእኛ መሆኗን ተረጋገጠ›› ብሎ ሲያስጨፍረን ‹‹እኛ›› የሚለው ቃል ሻዕብያን እንጂ የኢትዮጵያ ህዝብን ሊወክል እንደማይችል ከጥቂት ቀናት በኋላ እውን ሆኗል)፡፡

እነዚህ ጥቂት ምሳሌዎች ለማስታወስ የተገደድኩት ሰውዬውን ለመውቀስ ሳይሆን እንከን የለሽ ‹‹መሪ›› እንዳልነበረ ለማስረገጥ ብቻ ነው፡፡በመሆኑም፣ እኔ ለሃገሬ ያለኝ ምኞት አቶ በረከትና አቦይ ስብሓት እንደሚመኙትና ለማስረገጥ እንደፈለጉት መለስን የመሰለ አገረ ገዢ ሳይሆን ከመለስ በእጅጉ የተሻለ መሪ ነው፡፡የህዝብ ጥያቄዎችን በማሰርና በማስፈራራት ጭጭ ለማሰኘት የሚተጋ፤ በማንኛውም መንገድ በስልጣን ላይ ለመቆየት ቆርጦ የተነሳ ሳይሆን አስተዳደራዊ ጉድለቶችን እየዘረዘሩ የሚተቹትን የሚሸልም መሪ ያስፈልገናል፡፡

ጠንካራ ተፎካካሪ ፓርቲዎችን በተለያዩ ዘድየዎች የሚያሽመደምድ ሳይሆን ልፍስፍስ ፓርቲዎችን በሞራልና በገንዘብ እየደገፈ ጠንክረው እንዲወጡ የሚያደርግ መሪ ያስፈልገናል፡፡ለአንድ ፓርቲ የቆመ ፖሊስ፣ፍርድ ቤት፣የሚድያ ተቋም፣ ጥረት፣ወንዶ፣ቶምሳና ትእምት የምሳሰሉ ትላልቅ የንግድ ድርጅቶች አቋቁሞ ሃገር የግለሰቦች እንዲመስል የሚያደርግ ሳይሆን ነፃና ገለልተኛ የምርጫ ቦር፣ ፖሊስ፣ፍርድ ቤት፣ ፓርላማ፣ የግብይት ስርዓት ወዘተ የሚገነባ መሪ ነው የሚያስፈልገን፡፡በመሆኑም፣ ሃገራችን ኢትዮጵያ ለአሁኑኑም ሆነ ለወደፊቱ የመለስን የመሰለ ስብእና ያለው ገዢ አያስፈልጋትም፡፡

ለማጠቃለል ያህል፣ አቶ መለስን ከማድነቅ አልፈው ወደ ማምለክ የተሸጋገሩ ወገኖች በሚከተሉት ነጥቦች ልዩነት የላቸውም፡፡አንድ፣ እስካሁን ድረስ መለስ እንደማንኛውም ሰው ሞቶ መቀበሩን አልካዱም፡፡ሰውዬውን ከልክ በላይ ቢያመልኩትም እንደ እየሱስ ክርስቶስ ‹‹የነበረ፣ ያለ፣ የሚኖር፤ አልፋና ኦሜጋ›› እያሉ ከማወደስ የተቆጠቡ ይመስለኛል፡፡
በመጠናቀቅ ላይ ባለው የመቐለ ስተድዮም በትልቁ የተሰቀለው የመለስ ፎቶ ህያው መሪ ብቻ ሳይሆን የህያዋን ህያው መሆኑን ይገልፃል፡፡

ቢሆንም ግን ለእነርሱ አቶ መለስ በትግሉ ወቅትም ሆነ ከትግሉ በኋላ ከተሰው ታጋዮች ሁሉ በእጥፍ እንደሚበልጥ ያምናሉ(በመቐለ ከተማ፣ ከሁሉም አቅጣጫ በሚታየው ቦታ የተሰራው ሐወልት አንዱ ምስክር ሲሆን ድሮ ከተሰውት ታጋዮችን ከሚያመለክተው ፈቶ መካከል የአቶ መለስ ፎቶ ከሁሉም በላይ በትልቁ መሰቀሉ ሌላው ምሳሌ ነው) ፤ በህይወት ካሉ መሪዎች በላይ መሆኑንም ያለልዩነት ይስማማሉ(‹‹የመለሰ ራዕይ›› የሚያጠነጥነው ይህንኑን ነው) ፤ በጣም የሚገርመውና የሚያሳዝነው ግን አቶ መለስ የሚመጣውን ትውልድም አይስተካከለውም ብለው ማመናቸውን ነው (የአቶ በረከት አስተያየትና አስተያየቱን የደገፉ ወገኖች አቋም የሚያስረግጠውም ይህንን ነው)፡፡







Wednesday, February 18, 2015

ጦርነት ለታወጀበት ቀን ‹‹እንኳን አደረሳችሁ›› ይባላል?




Share/Bookmark
‹‹ጦርነት የተደራጀ ግድያ እንጂ ሌላ አይደለም››


‹‹የዕብደት ውድመቱ የተጠነሰሰው በስመ አምባገነናዊ ስርዓትም ሆነ በስመ ቅዱሱ ነፃነት ወይም ዴሞክራሲ በጦርነቱ ለሞተው፣ ወላጅ አልባ ለሆነውና ቤቱን ላጣው(ቤት አልባ ለሆነው) ምን ለውጥ ይኖሯል›› ማህተመ ጋንዲ

ህወሓት ደርግን ለማሸነፍ ጦርነት የጀመረበት 40ኛው ዓመት ከመቼውም ጊዜ በላይ በጣጣጣጣ...ጣጣጣም ጮክ ብሎ እያከበረ ይገኛል፡፡በህይወቴ ጦርነት የተጀመረበት ቀን ይህን ያህል ከመጠን በላይ ተጋንኖ ሲከበር አይቼ አላውቅም፤ ለወደፊቱም ቢሆን ባላይ እመርጣለሁ፡፡ይህ ቀን በሃገራችን፣ ብሎም በዓለማችን ጦርነት የቆመበት(ታሪክ የሆነበት) ቀን ቢሆን ኖሮ ‹‹እንኳን አደረሳችሁ›› ለማለት ማንም አይቀድመኝም ነበር፡፡ምን ዋጋለው! ቀኑ ጦርነት የተጀመረበት ነውና በጣም ለምወደው ህዝቤና ወገኔ የውድመት ቀን ለታወጀበት ቀን ‹‹እንኳን አደረሰህ›› ለማለት ይከብደኛል፡፡

ለእኔ የካቲት 11 ቀን 1967 ዓ.ም ለትግራይ ህዝብ የምፅአት ቀን የታወጀበት ቀን ነው፡፡በእርግጥ፣ ለትግራይ ህዝብ ብቻ አልነበረም፤ ለመላው ኢትዮጵያዊ እንጂ፡፡ጦርነቱን ማስቀረት ይቻል ነበር ወይ? ሌላ ጥያቄ ነው፡፡ያ ሃገር እንደ ሃገር የወደመችበት ጦርነት የታወጀበት ቀንን ለማክበር ይህን ያህል ጨርቅን ጥሎ ማበድ ግን እንደ ቅጠል ለረገፋው የሰው ህይወትና ወደ አመድነት ለተቀየረው የሃገር ንብረት ቅንጣትም አለመቆርቆር ነው፡፡በጣም የሚገርመው ደሞ፣ ‹‹የያኔው ጦርነት በሃገራችን እንዳይደገም ምን እናድርግ?›› አይደለም እየተባለ ያለው፡፡ይልቅስ፣ ‹‹ጦርነቱ አሁን ላለንበት ደረጃ አድርሶናልና እንኳን ደስ ያላችሁ›› ነው እየተባለ ያለው፡፡‹‹የት ደረስን?›› ብሎ ለሚጠይቅ ዜጋ የሚሰጠው መልስ ግን ‹‹ፀረ ልማት፣ የድሮ ስርዓት ናፋቂ፣ ምንትስ ምንትስ…›› ነው የሚባለው፡፡ከዚሁ የምንረዳው ቢኖር የትም አለመድረሳችን ነው፡፡

ጦርነቱ ያመጣው ድህነት፣ኋላ ቀርነትና ውርዴት ምን ያህል ነው? አይታወቅም! የማን ደፋርስ ነው እንዲህ ብሎ የሚጠይቀው? ብቻ ግን ከ60 ሺ በላይ ወገኖች ህይወታቸውን እንዳጡና ከ100 ሺ የሚልቁ ደሞ አካላቸውን እንዳጡ ይነገራል፡፡እንግዲህ፣ ‹‹60 ሺ ወገኖች እንደ ቅጠል ረገፉ፤ 100 ሺ አካላቸው ጎደሉ›› ሲባል ከቁጥር በስተቀር ምንም ነገር ትዝ የማያላቸው ‹‹ሰዎች›› መኖራቸውን አንርሳ፡፡ለአንድ በቢልዮኖች የሚቆጠር ብር ተቀብሎ በባንክ አካውንት የሚያስቀምጥ የሒሳብ ሰራተኛ ያብር ምኑም አያደለም፤ ቁጥር ብቻ ነው፡፡ለእነዚህ ወገኖችም 60 ሺ ሙትና 100 ሺ አካል ጉዳተኛ ሲባል ከቁጥር ውጪ ሌላ አይታያቸውም፡፡ምን ያህል ቤተ ሰብ ልቡ በሃዘን ተሰበረ? ምን ያህል የዕድሜ ባለፀጎች ያለ ጧሪና ቀባሪ ቀሩ? ምን ያህል እናቶች አባት የሌላቸው ልጆች ብቻቸውን ለማሳደግ ተገደዱ? ምን ያህል ልጆች ያለ አባት ወይም ያለ እናት ወይም ያለ አባትና እናት ቀሩ? ወዘተ የመሳሰሉ ጥያቄዎች ማንም አይጠይቅም፡፡

እንደ ኢትዮጵያዊና እንደ ማንኛውም ሰብአዊ ፍጡር እናስብ ቢባል ደሞ ያ ጦርነት የታወጀበት ቀን በጭፈራና በሆታ ማክበራችን ‹‹ለመሆኑ ሰዎች ነን?›› የሚያስብሉ እውነታዎች መኖራቸውን እናስተውላለን፡፡ህወሓቶች ‹‹በትጥቅ ትግሉ ወቅት 60 ሺ ተሰውተዋል፣ 100 ሺ ደሞ አካል ጉዳተኛ ሆኗል›› ሲሉ የህወሓት ታጋዮችን ብቻ ስለሚቆጥሩ ነው፡፡በየቤቱ የተገደለውስ ማን ነው የሚቆጥረው? በ1977ቱ ድርቅ እንደ ቅጠል የረገፈው የትግራይ ህዝብስ? ጦርነቱ ባይኖር ኖሮ ያን ያህል ህዝብ ያልቅ ነበር? እያሉ መጠየቅ ስሜት አይሰጣቸውም፡፡

Sunday, January 18, 2015

ቀፃሊ ጉዕዞ ህዝቢ ትግራይን ህወሓትን ናበይ የምርሕ?




Share/Bookmark



ህዝቢ ትግራይ ብውድብ ህወሓት ካብ ዝምራሕ 40 ዓመታት ተቖፂሮም ኣለው፡፡ደርጊ ብዘይካ ከተማታትን ከባቢአንን መብዛሕቲኡ ከባቢታት ትግራይ ንምምሕዳር ዕድል ኣይነበሮን፡፡ብስሩ እውን እቲ ጉጅለ(ኮሚቴ) ብዛዕባ እንታይነት ህዝባዊ ምምሕዳር ዘይተሰቖሮ ስለዝነበረ ኣፍካ መሊእኻ መንግስታዊ ምምሕዳር መስሪቱ ነይሩ ንክትብል ዘፀግም እዩ፡፡
ህወሓት ግን ብረታዊ ቃልሲ ምስ ጀመረት እያ ህዝቢ ክተመሓዳደር ዝጀመረት፡፡እዚ ክብሃል ከሎ ግን እቲ ህዝቢ ሓንጎፋይ ኢሉ እዩ ተቐቢልዋ ማለት ኣይኮነን፡፡ኣብቲ ሻዓኡ እዋን ዝነበሩ ምሁራትን ንኡሳን መሳፍንትን ይቃወሙዋ ከም ዝነበሩን እታ ውድብ ድማ ብዘይንሕስያ ከም ዝቐፅዐቶምን ፀሓይ ዝወቕዖ ሓቂ እዩ፡፡ብፍላይ ግን፣ እቶም እናዓፈነት ናብ 06 ዝወሰደቶም ተጋሩ ክሳብ ሐዚ ኣበይ ከም ዝነጠቡ ኣይፍለጥን፡፡

ዝኾነ ኾይኑ ግን፣ መብዛሕቲኡ ከባቢታት ትግራይ ኣብ ኢድ ቁፅፅር ህወሓት ከም ዝነበረን ሐዚ እውን ከም ዘሎን ብዙሕ ዘካትዕ ኣይኮነን፡፡እቲ ወድዓዊ ጉዳይ እዚ ካብ ኾነ፣ ኣብዚ ሐዚ እዋን፣ እንተውሓደ እዞም ዝስዕቡ ሕቶታት ክልዓሉን ግቡእ መልሲ ክረኽቡን ኣለዎም ዝብል መርገፂ ኣለኒ፡፡
1.  ቅድሚ አርባዓ ዓመታት መነባብሮ ህዝቢ ትግራይ እንታይ ይመስል ነይሩ?
2.  ሐዚ ኸ ኣብ ምንታይ ኩነታት  ይርከብ?
3.  ኣንፈት ቀፃሊ ጉዕዞኡ ኸ ናበይ የምርሕ?

ውድብ ህወሓት ነቲ ዝመፅእ ዘሎ መበል 40 ዓመት ምጅማር ብረታዊ ቃልሲ ብድምቀት ንምኽባር ኣብ ምሽብሻብ ትርከብ፡፡ይኹን እምበር፣ እቲ ብዓል ካብቶም ዝሓለፉ ብዓላት ብምንታይ ከም ዝፍለ ዝተፈለጠ ነገር የለን፡፡ወይከዓ ብውልቀይ ዝፈልጦ የብለይን፡፡እዚ ክብል ከለኹ ግን ንህወሓት ዝህልዎ ረብሓ ጠፊእኒ ከይኮነስ ኣብ መነባብሮ ህዝቢ ትግራይ ዘምፅኦ ርኡይ ለውጢ እንታይ እዩ? ንባል እየ ደልየ፡፡

እቲ ወግሐ ፀብሐ ብሬድዮን ተለቪዥንን እናተጋነነ ዝጋዋሕ ዘሎ ስርሒት ፕሮፓጋንዳ ኣብ መሬት ከም ዘይርከብ ኣብቲ ዝሓለፈ ወርሒ ናብቲ ክልል ኣምሪሖም ዝነበሩ ጋዜጠኛታትን ከየንትን በቢገፆም ኣቃሊዖሞ እዮም፡፡ኣማሓዳሪ እቲ ክልል ዝኾኑ ፕረዚደንት ኣባይ ወልዱ እውን ንምስክርነት እቶም ጋዜጠኛታትን ከየንትን ዘጠናኽር ርእይቶ እዮም ዝሃቡ፡፡እቲ ‹‹ገባር ትግራይ 100 ምኢታዊ ሞዴል›› ከም ዝኾነ ብጠቅላይ ሚኒስተር ሃይለማርያም ዝተአወጀ ኣዋጅ ሻዕኡ ናበይ ከም ዝሃፈፈ ግን እንድዒ፡፡