Saturday, September 27, 2014

ህወሓት በኢትዮጵያ ህዝብ ላይ የፈፀማቸው ታሪካዊ ስህተቶች




Share/Bookmark


ህወሓት በኢትዮጵያና ህዝቦችዋ ላይ ብዙ ታሪካዊ ስህተቶች የፈፀመ ቢሆንም ዋናው ግን በድርጅቱ የነበሩ( አሁንም ብዙዎች አሉ) አድራጊ ፈጣሪ ባለስልጣናት ‹‹ኤርትራውያን ናቸው›› ለማለት በሚያስደፍር ሁኔታ ሃገራቸውንና ህዝባቸውን ችላ በማለት ለኤርትራ ፍላጎቶችን ሽንጣቸው ገትረው በመከራከር ኢትዮጵያችን ያለባህር በር ማስቀረታቸው ነበር፡፡አንዳንዶቹ ‹‹ኢትዮጵያን ያለ ወደብ ያስቀረናት ታሪካዊ ህግጋቶችን ባለማወቃችን ነበር›› በማለት ፀፀታቸውን እየገለፁ ይገኛሉ፡፡ስህተቶች መስራታቸውን አምነው፣ እነዝያ ስህተቶች ለመድገም ባለፈለጋቸውም የነበራቸው ስልጣንም ሆነ ድርጅቱ በፍቃዳቸው ለቀው መውጣታቸው የሚታወስ ነው፡፡
ከእነዚህ አንጋፋ የድርጅቱ መሪዎች አንዱ ገብሩ አስራት ነው፡፡ገብሩ ከ1971 እስከ 1993 ዓ.ም ድረስ የህወሓት ማእከላይ ኮምቴና ፖሊት ቢሮ አባል እንዲሁም የኢህአዴግ የስራ አስፈፃሚ አባል በመሆን መስራቱ ይታወቃል፡፡በተጨማሪም ከደርግ ውድቀት በኋላ ከ1983 ዓ.ም ጀምሮ እስከ 1993 ዓ.ም ህወሓት ለሁለት እስኪሰንጠቅ ድረስ የትግራይ ክልል ፕረዚደንት ሆኖ አገልግሏል፡፡አሁን በትግራይ የሚገኙት የትእምት ፋብሪካዎችም ሆነ ድርጅቶች(አልመዳ፣ዓዲ ግራት መድሐኒት ፋብሪካ፣መስፍን እንዳስትርያል እንጂኔሪንግ፣ መሰቦ ስሚንቶ ፋብሪካ…)፣መቐለ ዩኒቨርሲቲ፣ ዓይደር ሪፈራል ሆስፒታል፣ሁሉም ለማለት በሚቻል መልኩ የተቋቋሙት ገብሩ የትግራይ ክልል ፕረዚደንት በነበረበት ወቅት ነው፡፡ከ93ቱ የድርጅቱ መከፋፈል በኋላ ግን ‹‹የጎልጎል ራያ ፕሮጀክትን›› ጨምሮ በጅምር የቀሩ ብዙ ፕሮጀክቶች ዛሬም ድረስ ብዙ የትግራይ ተወላጆች የሚቆጩባቸው ናቸው፡፡
ከክፍፍሉ በፊት ከህወሓት ቁልፍ ሰዎች ጋር እኩል ይጠቀሱ የነበሩት እነ ተወልደ ተወልደማርያም፣አበበ ተክለሃይማኖት፣ፃድቃን ገብረትንሳኤ፣አለምሰገድ ገብረአምላክ ወዘተ በመገናኛ ብዙሓን የተረሱ ይመስላሉ፡፡በተለይ ተወልደና አለምሰገድ የት እንደገቡ አይታወቅም፡፡ምናልባት ግን ከክፍፍሉ ጋር ተያይዞ ህወሓት ስማቸውን ለማጥፋት ባደረገው ዘመቻ ተስፋ ሳይቆርጡ አልቀሩም ባይ ነኝ፡፡ገብሩ፣አረጋሽና ስየ ግን ከፖለቲካው ዓለም ሙሉ በሙሉ አልጠፉም፡፡ከሁሉም ግን ዛሬም ድረስ አንጋፋነቱ ያልደበዘዘው ገብሩ አስራት ነው፡፡ዓረና ትግራይን መስርቶ በመምራት አሁን ላለችበት ደረጃ ካደረሱ ሰዎች ግንባር ቀደም ነው፣ አቶ ገብሩ፡፡ሰሞኑን ደሞ ‹‹ሉዓላዊነትና ዴሞክራሲ በኢትዮጵያ›› የሚባል 524 ገፅ ያለው መፅሐፍ ለአንባብያን በማበርከት እውነተኛ ታጋይነቱን አስመስክሯል፡፡

Wednesday, September 17, 2014

ለምን እፅፋለሁ?




Share/Bookmark



በአጭሩ፣እኔ የምፅፈው  ሰው ስለሆንኩ ነው፡፡ሰው በመሆኔ ብቻ ሐሳቤን በነፃነት የመግለፅ ሰብአዊ ፍላጎት አለኝ፡፡ ፖለቲካ፣ ሃይማኖት፣ ባህል፣ ብሔር ወዘተረፈ ኋላ የሚከተሉ  ማህበራዊ ዳራዎች ናቸው፡፡ማንም ለማስደሰት ወይም ለማበሳጨት አይደለም የምፅፈው፡፡ ለእንጀራ፣ ለሹመት፣ለአጉል ሙገሳም ፅፌ አላውቅም፣ ለወደፊቱም እቅድ የለኝም፡፡ብፈልግም ይቻላል ብዬ አላምንም፡፡
ማንኛውም ሰው  የሆነ ድምፅ ስምቶ፣ የሆነ ፅሑፍ አንብቦ ወይንም የሆነ ምልክት አይቶ የሚደሰተውም ሆነ የሚበሳጨው ከአእምሮው በሚመነጨው ሁካታና ጭኾት እንዲሁም ሽብር ነው፡፡
የእነዚህ ነገሮች ትርጉም ሊኖርም ላይኖሩም የሚችለው ጭንቅላቱ ከመቃኘትና አለመቃኘት የሚመነጭ ብቻ ነው፡፡በጭንቅላቱ የተቃኘው ትርጉም መጥፎ ከሆነ መጥፎ ነው ብሎ ነው የሚያምነው፤ ትርጉሙ ጥሩ ከሆነ ደሞ ጥሩ ነው ብሎ ያምናል፡፡ምስሎቹ፣ ድምፆቹ፣ቃላቱ እንዲሁም ቅርፃ ቅፆቹ ግን በራሳቸው ትርጉም የላቸውም፡፡ትርጉም የሚሰጣቸውም ሆነ የሚነፍጋቸው ጭንቅላትህ ነው፡፡ ጭንቅላትህ ትርጉም የሚሰጣቸው ደሞ ከተገራባቸው ሁኔታዎች አንፃር ነው፡፡

ለምሳሌ ‹‹የለም›› የሚለው ቃል እንውሰድና ትርጉሙን ከሁኔታዎች አንፃር እንየው፡፡የለም ማለት ጥሬ ቃሉ ብቻ ወስደን ብንተረጉመው የአንድ ነገር አለመኖርን ያመለክታል፡፡ አንድ ሰው‹‹ባንዴራችን አረንጓዴ፣ብጫ፣ ቀይ በመሆኑ የኦርቶዶክስ እምነት ብቻ ያንፀባርቃል›› ሲል፣ ሌላው ‹‹የለም እነዚህ ቀለሞች በክርስትኖች አልተፈጠሩም፤ ነበሩ ለወደፊቱም ይኖራሉ፡፡የኦርቶዶክሶች እምነት የሚያንፀባርቅ ቢሆን ኑሮ ባንኛውም የኦርቶዶክስ ቤተክርስትያንም እነርሱ በሚበዙባቸው ሃገሮች የሚገኙት ባንዴራዎች አረንጓዴ፣ብጫና ቀይ ይሆኑ ነበር፡፡ ግን አይደሉም፡፡ የራሽያ ባንዴራ ብጫና አረንጓዴ ቀለም የለውም›› ሊል ይችላል፡፡አሁን ‹‹የለም›› ሲል አይደለም፣ ተሳስተሃል ማለቱን ነው፡፡

እስኪ በሌላ ሁኔታ ደሞ እንየው፡፡ ሰው ነህና ትበላለህ፣ትጠጣለህ፡፡ ከዛም መተንፈስ ተፈጥራዊ ስጦታህ ስለሆነ ሽንት ቤት ሄደህ መፀዳዳት ያስፈልገሃል፡፡ሽንት ቤቱ ተዘግቶ አገኘኸው፡፡ኳ..ኳኳኳ…ኳኳኳ እርገህ ታንኳኳና ‹‹ሰው አለ?›› ብለህ ትጠይቃለህ፣ ‹‹የለም›› የሚል መልስ አዳምጠሃል፡፡ያኔ በሩን ከፍተህ አትገባም፡፡ ትጠብቃለህ ወይም አማራጭ ካለ ሌላ ሽንት ቤት ፍለጋ ትሔዳለህ፡፡ ምክንያቱም ‹‹የለም›› ማለት ‹‹አለ›› መሆኑን ስለሚገባህ ነው፡፡በልምድ የምታውቀው ግን የለምና አለ ተቃራኒዎች መሆናቸውን ነው፡፡

ሌላ ምሳሌ ልንገርህ፤‹‹እናንተ ሸክም የከበዳችሁ ወገኖች ሆይ፣ ወደእኔ ኑ›› የሚለው ጥቅስ ወይም አረፍተ ነገር ለክርስትያኖች ምንጩ መፅሐፍ ቅዱስ እንደሆነ ብቻ ነው የሚገባቸው፡፡ለእኔ ግን በመፅሐፍ ቅዱስ ስለመቀመጡ ትርጉም አይሰጠኝም፡፡ ይበልጥ ትርጉም የሰጠኝና ለብቻየ ከትከት ብዬ እንድስቅ ያደረገኝ በአንዱ ዩኒቨርሲቲ በሚገኘው ሽንት ቤት በር ላይ ተፅፎ ሰነበው ነው፡፡ጥቅሱ ያሽንት ቤት የፃፈው ባይሆንም ለእኔ ግን በመፅሐፍ ቅዱስ ውስጥ ሳነበውና በሽንት ቤቱ በርላይ ተፅፎ ሳነበው ልዩነቱ ሰማይና ምድር ነው፡፡ለምን ብትል በጭንቅላቴ የተቀረፀው ሽንት ቤት እውነትም ሸክም የከበዳቸውን ተቀብሎ እረፍት እንደሚሰጣቸው ስላሳመንኩት ነው፡፡በልቶ ጠጥቶ ሽንት ቤት ባሰኘኝ ጊዜ የሚሰማኝ ሸክም ወደር የለውም፡፡
አየህልኝ ወገኔ? እኛ የፈጠርናቸው ነገሮች እኛ እንደፈለግነው ወይም እንደተቃኘነው ነው የምነተረጉማቸው፡፡የቻይንኛ ቋንቋ ፊደሎች ላንተ የተበተነ ሳር መስለው ሊታዩህ ይችላሉ፡፡የማታውቃቸው ፊደሎች፣ቅርፃ ቅርፆች፣ድምፆች፣ምስሎች እንዳለም ለንተ ስሜት አይሰጡም፡፡ስሜት እንዲሰጡህ ተደርገህ ስላልተገራህ፡፡አዲስ ቋንቋ፣ ባህል፣ ሃይማኖት፣ ርእዮተ ዓለም፣ቴክኖሎጂ፣ ቀመር ወዘተ የምትማረው ታድያ ስሜት እንዲሰጡህ አእምሮህ መቃኘት ስላለበት ነው፡፡
ለዚህም ነው ማንም ለማስደሰትም ሆነ ለማበሳጨት ብዬ የማልፅፈው፡፡የምፅፈው ሐሳቤን ለመግለፅ ብቻ ነው ያልኩበት ምክንያትም እነዚህና መሰል ቅኝቶች የተለያየ ትርጉም እንዳላቸው ስለማውቅ ነው፡፡በመሰረቱ ግን አንድ ሰው የሚደሰተውም ሆነ የሚበሳጨው በአስተሳሰቡ ብቻ እንጂ በሌላ ምክንያት አይደለም፡፡በዛፍ ላይ ተንጠልጥሎ የሚኖር ሰው ዛፉ በተንቀሳቀሰ ቁጥር መረበሹ አይቀሬ ነው፡፡ደስታውም ሆነ ብስጭቱ የሚቀኘው በአየር ፀባዩ ይሆናል፡፡ንፋሱ ሲበረታ ብስጭቱም ይበረታል፣ ንፋሱ ሲረግብ ደሞ ረገብ ይላል፡፡ዝሮ ዝሮ ግን ኑሮውና ስሜቱ ሁሌም በጊዝያዊ ብስጭትና ደስታ መካከል ዥዋ ዥዌ እያለ ነው የሚኖረው፡፡
መድሐኒቱ ደሞ ከተንጠላጠለበት ዛፍ ወርዶ ርሱን ችሎ መቆም ብቻ ነው፡፡ራሱን ችሎ ለመቆም የበቃ ሰው ግራም ነፈሰ ቀኝ አይገደውም፡፡ምክንያቱም መሰረቱ ዛፍ ወይም ሌላ ነገር አይደለምና፡፡የሚበሳጨውም ሆነ የሚደሰትበት ምክንያት አለው፡፡ምክንያቶቹ ደሞ ከውስጣዊ ማንነቱ እንጂ ውጫዊ ከሆኑ ነገሮች አይመነጩም፡፡አህዮች ሲያናፉም ሆነ ሲራገጡ አይቶ አይበሳጭም፡፡አሳሞቹ ብዙ ሲበሉ አይቶም አይበሳጭም፡፡በጎቹ ዝም ስላሉም አይበሳጭም፡፡ምክንያቱም አህዮቹ ቢያናፉም ባያናፉም፣ ቢራገጡም ባይራገጡም፤ አሳሞቹ ቢበሉም ባይበሉም፣ በጎቹ ባዓዕ ቢሉም ባይሉም ጉዳዩ አይደለም፡፡
ሁለመናው የተቃኘው የእኔ ብሎ በተቀበላቸው፣ከሰብአዊ ምርሆቹና እሴቶቹ ጋራ ቁርኝት ባላቸው ነገሮች ብቻ ነው፡፡እነ እንትና ምንም ይሁኑ ምን፣ ከይትም ይምጡ፣ ወዴትም ይህዱ ስሜት አይሰጡትም፡፡

ለማጠቃለል ያህል፣ አንድ ፅሑፍ ከፍም አለ ዝቅ፣ አጠረም ረዘመ፣ስሜትህ ቢነካውም ባይነካውም ትርጉሙ ከውስጥህ ፈለገው እንጂ ከፃሐፊው ጋር አታገናኘው፡፡ዘፈንም ሆነ ባዶ ጭሆት በሰማህ ቁጥር አትረበሽ፣ አትበሳጭ፡፡ዘፈነም ጨሆ፣ ፃፈም አነበበ፣ መጣም ሄደ አንተን እያሰበ አይደለም የሚያከናውናቸው፡፡ስሜቱ ፈንቅሎት ነው፡፡አንተ በልተህ ጠጥተህ ፍኛህ ሲወጠር ወደ ሽንት ቤት አንደምትሮጠው ሁሉ ሌላውም አንብቦና አስቦ ዝም ማለት ሲያቅተው እንደአቅምቴ መፃፍ ይሞክራል፤ ስሜቱን ለመግለፅና ለመተንፈስ፡፡አንተ ትርጉም ካላበጀህላቸው ትርጉም የላቸውምና፡፡









Sunday, September 14, 2014

በጋምቤላ ክልል የሚገኙ የትግራይና የወሎ ተወላጆች ማረፍያ ያጣች ወፍ ሁኗል




Share/Bookmark



ግፉ ለዘመናት ሲንከባለል የመጣ ነው፡፡ በ1977 ዓ.ም ትግራይና ወሎ በድርቅ ተመትተው የሚላስ የሚቀመስ ጠፋ፡፡ መቐለና ደሴ ይቆጣጠር የበረው አምባገነናዊው የደርግ መንግስት ከዓለም አቀፍ ለጋሾች ያገኘው እርዳታ በአብዛኛው ለጦር መግዣ ብያደርገውም የተወሰነውን በከተሞቹ ለተሰበሰበው ህዝብ ያከፋፍል ነበር፡፡ ይህ ተግባር በጠኔ ለሚሰቃየው ህዝብ መልካም ዜና ነበር፡፡ በመሆኑም ከተለያዩ የገጠራማው አከባቢዎች የተመመው ህዝብ ከተሞቹን ማጥለቅለቅ ጀመረ፡፡

የደርግ መንግስት ግን የሚበላ መስጠቱን ትቶ እንደ ደሮ እያነቀ ወደ ጋምቤላ ጫካዎች ይወረውራቸው ገባ፡፡ጋምቤላ ክልል ለም ቢሆንም በጣም ሙቀታማ ስለሆነና በጫካዎቹ የሰፈረው ህዝብ ህክምና ሰለማያገኝ በወባና ተዛማጅ በሽታዎች ረገፈ፡፡አይቶትም ሆነ ሰምቶት በማያውቀው አከባቢ በግዳጅ የሰፈረው ህዝብ አከባቢውን ለመላመድ ብዙ መስዋእትነት ከፍሏል፡፡እንደገና ጎጆ መቀለስና ኑሮውን ማስተካከል ነበረበት፡፡

ያ ሁሉ ችግር አሳልፎ ለዛሬ የበቃ፡፡ሆኖም ግን ከ26 ዓመታት በኋላ ‹‹በእድ ነህና አከባቢያችንን ለቀህ ሂድ›› እየተባለ ይገኛል፡፡‹‹ፈሪሖምያ ናብ ኦም ይድይቡ እሞ ነብሪ ይፅንሖም›› ነው ነገሩ…‹‹ፍርቶ ዛፍላይ ቢወጣ በዛፉ ላይ ነብር ጠበቀው›› እንደ ማለት ነው፡፡የትግራይና የወሎ ህዝብ ተፈጥሮ ጨክናበት፣ የሚላስና የሚቀመስ አጥቶ በርሃብ እንዳይሞት ፈርቶ ነበር ደርግ ወደ ሚቆጣጠራቸው ከተሞች የገባው፡፡ ደርግ ሆየ እንደ ጫጩት እያፈነ ወደ ጋምቤላ ጫካዎች ጣላቸው፡፡ዛሬ ደሞ የጋምቤላ ተወላጆች ‹‹አከባቢያችን ለቃችሁ ካልወጣችሁ ሞት ይገባቹኋል›› ብለው በነፍጥና በገጀራ እየገደሏቸው ይገኛሉ፡፡

መገዳደሉ ከተጀመረ ቆይቷል፡፡የአከባቢው ተወላጆች ባገኙት አጋጣሚ ሁሉ ሰፋሪዎቹን(የትግራይና የወሎ ተወላጆች) መግደል ስራየ ብለው ከተያያዙት ብዙ ዓመታት ተቆጠሯል፡፡ለአከባቢው ባለስልጣናት አቤት ብለው ሰሜ ጀሮ እንዳላገኙ ነው የሚናገሩት፡፡ትእግስታቸው ተሟጥጦ ያለቀው ሰፋሪዎችም አልፎ አልፎ ደም መመለስ መጀመራቸው ይነገራል፡፡ይህን መሳይ ድርጊቶች ሲፈፀሙ የአከባቢው ታጣቂዎች፣ ፖሊሶችና ባለስልጣናት ‹‹እናንተ ወፍ ዘራሾች ደሞ በሃገራችን ሰፍራችሁ መግደል አማራችሁ?›› እያሉ ፋዳቸውን ያበዙባቸዋል፡፡

የአሁኑ ግጭት የተነሳው ግን መዠንግሮቹ ባለፈው ሳምንት(ሮብ ማታ) እንዲት እርጉዝ ሴት ቤት ዘግተው በማቃጠላቸው መሆኑን ይነገራል፡፡ይህንን ግፍ ይዘው ለአከባቢው ሐላፊዎች አብየት ለማለት የሄዱት ሰፋሪዎች ‹‹በጥባጦቹ እናንተው ናችሁ›› ተብለው ሲታሰሩ ነበር ቁጣቸው የገነፈለው፡፡ የእንቁጣጣሽ በዓል ለእነሱ በዓል አልነበረም…ቅልጥ ያለ ጦርነት እንጂ፡፡ከ10 በላይ ቀበሌዎች የተሰባሰቡ ህፃናት፣ሴቶችና ሽማግሌዎች ቴፒ ከሰፈሩ ብዙ ቀናት አስቆጥሯል፡፡ቴፒ በሚገኙ አብያተ ክርስትያናት፣ትምህርት ቤቶች እንዲሁም በአየር ማረፍያው ሜዳ ላይ ሆጭ ብለው ይገኛሉ፡፡ምግብ የለም መጠለያ የለም!

ትናንት ማታ ፌደራል ፖሊስና መከላከያ ወደ አከባቢው በመድረሳቸው ከቀያቸው የተፈናቀሉ ሰዎች ወደየመጡበት መመለስ ጀምረው ነበር፡፡ጦርነቱ እንደገና በማገርሸቱ ግን ወደ ቴፒ ተመልሷል፡፡በቅርቡ አንድ ትራፊክ ፖሊስና የፍርድ ቤት ሐላፊ ተገድሏል፡፡ገዳዮቹ የክልሉ መንግስት ያስታጠቃቸው ፖሊሶች እንደሆኑ ነው የሚነገረው፡፡

በስልክ ያነጋገርኳቸው የሚዛን ቴፒ ዩኒቨርሲቲ አስተማሪዎች የዩኒቨርሲቲው ተማሪዎች ለእረፍት ወደየ አከባቢያቸው ባይበተኑ ኑሮ ግርግሩ ይባባስ እንደነበር ገልፀውልኛል፡፡ሆኖም ግን የመገናኛ ብዙሃን ሽፋን ማግኘት ይችል ነበር ባይ ናቸው፡፡


ከቴፒ አየር ሜዳ ደውየ ያነጋገርኳቸው ወገኖች የመከላከያ ሰራዊት አባላት‹‹አይዟችሁ፣ አሁን ይረጋጋል፣ወደየቤታችሁ ትመለሳላችሁ›› እያሉ ሊያረጋጉን ቢሞክሩም ቁጥራቸው በጣም አናሳ በመሆኑ ግጭቱ ሊያረጋጉት እንዳልቻሉ ነግረውኛል፡፡በተለይ የክልሉ ፕረዚዳንትና የፌደራል ፖሊስ ሐላፊዎች ወደ አከባቢው መጥተው የነበረ ቢሆንም ለችግሩ መፍትሔ ሳያበጁለት መመለሳቸው እንዳበሳጫቸው ነው የገለፁልኝ፡፡