Wednesday, April 23, 2014

ነፍጠኛ ማን ነው?



ምንጭ፡EduardoByrono
በእኔ እሳቤ ነፍጠኛ ማለት አማራ ማለት አይደለም(በተለይም ከልክ በላይ የዋህና ርህሩሆቹን የገጠር አማሮችን አይወክልም)፡፡ነገር ግን በብሔረ አማራ ነፍጠኞች አልነበሩም፣ የሉም ለወደፊቱም አይኖሩም ማለት አይቻልም፡፡ ትናንት ነበሩ፣ ዛሬ አሉ፣ በዚሁ አካሄዳቸው ከቀጠሉ ደሞ ነገም ይኖራሉ… የብሔሩ ተወላጆች እስኪያስወግዷቸው ድረስ፡፡
ነፍጠኛ ማለት ትግራዋይ፣ኦሮሞ፣ወላይታ፣ዓፋር፣ ሰማሌ፣ሐረሬ፣ጉራጌ ወዘተ ማለትም አይደለም፡፡ነገር ግን በእነዚህ ብሔሮች ነፍጠኞች አልነበሩም፣የሉም ለወደፊቱም አይኖሩም ማለት አይቻልም፡፡ምክንያቱም ትናንት ነበሩ፣ ዛሬ አሉ፣ በዚሁ አካሄዳቸው ከቀጠሉ(ነፍጠኛ ያልሆኑ ኢትዮጵያውያን ካላስወገዷቸው በስተቀር) ደሞ ነገም ይኖራሉ፡፡

‹‹ለመሆኑ ነፍጠኛ ማን ነው?›› ብሎ ለሚጠይቅ፣ አጭርና የማያሻማ መልስ አለኝ፡፡ነፍጠኛ እማ በምኞት የሰከረ፣ጉራ በመንፋት የዳበረና የተከበረ፣በትምክህትና በባዶ ትዕቢት የተወጠረ፣የአስተሳሰብና የስነ አመክንዮ ድሃ ነው፡፡በእርሱ እሳቤ ግን በእውቀትም ብትል፣በጅግንነትም ብትል፣በስነ አመክነዮም ብትል፣ በጥበብም ብትል የሚስተካከለው የለም፡፡እነ ሶቅራጠስ ‹‹የማውቀው አለማወቄን ብቻ ነው›› ሲሉ እርሱና መሰሎቹ ግን ‹‹እኔ የማውቀው ነገር የለም›› ብለው ይደመድማሉ፡፡ነፍጠኛ ሐሙተ ቢስ ነው፤ከቅንደቡ ወድያ ማየት የተሳነው በመሆኑ እርሱ ከሚናገረው ቋንቋ፣ከሚከተለው ሃይማኖትና ከሚያውቀው አከባቢ ውጪ  የሚኖሩ ብሔሮችና ብሔረ ሰቦች እንዳለ ‹‹ጠባብ ዘውጎች ናቸው›› ብሎ ያምናል፡፡አምኖም ‹‹የሞኝ ለቅሶ መልሶ መላልሶ›› እንዲሉ የኸው ቅዠቱን ሲያመነዥክ ይኖራል፡፡ታድያ ይኼ የብስል ጥሬ በምን ሂሳብ ነው የደጉ የአማራ፣የትግራይ፣የኦሮሞ፣የዓፋር፣የሰማሌ፣የሃረሬ፣የወላይታ፣የጉራጌ ወዘተ ህዝብን የሚወክለው?

ነፍጠኛ የምኞት ሱሰኛ ነው፡፡ሱሱን የሚያረካበት መንገድ ደሞ ነፍጥ ብቻ ነው፡፡እርሱ ከሚናገረው ቋንቋ ውጪ የሚናገሩ ሰዎች ቢያጋጥሙትና በጉልበት(በነፍጥ) የሚያሸንፋቸው መሆኑን እርግጠኛ ቢሆን ‹‹ይህ የጠባብ ዘውጎች ቋንቋ ስለሆነ አሁንኑ እንድታቆሙት፡፡›› ብሎ ይደነፋል፡፡ውይይት፣ምክክር፣የሐሳብ ለሓሳብ መለዋወጥ ብሎ ነገር አያውቅም፡፡በቃ፣ አድርግ ካለህ ያለህ አማራጭ ማድረግ ብቻ ነው፡፡ካልሆነ ግን ነፍጡን ይመዝብሃል፡፡ቀኝ እጅህንና ቀኝ እግርህና ይቆርጥብሃል፤ ሴት ኮሆንሽም ጥቶችሽን ቆርጦ ያስጨብጥሻል፡፡ይህን ያደረገውና የሚያደርገው ደሞ ወዶ ሳይሆን በጊዜውና በሁኔታው ተገዶ ነው፡፡ እናም እጅ፣እግርና ጡት በመቁረጡ ‹‹ቅዱስ›› ይሰኛል እንጂ ሊወቀስ አይገባም፡፡እንድያ በማድረጉ የሚወቅሱትና የሚቃወሙት ካሉም ‹‹ጠባብ ዘውጎች›› ብቻ ናቸው፡፡እና ይህ ነፍጠኛ አንድን ብሔር የሚወክል ቢሆን ንሮ ኢትዮጵያ እንደ ሃገር ትቀጥል ነበር?

ለነፍጠኞች ፍቅር ማለት ለሱስህ ስትል ነፍጥ መዘህ(ክራር ከርረህ፣ማሲንቆ ከርክረህ …) የፈለገከውን ማድረግ ነው፡፡እጅ፣እግር፣ጡት፣አንገት፣ ዳር ድንበር፣ሃገር ይቆርጣሉ፡፡የደረሱበት ሁሉ ያወድማሉ፣ያለ ቀባሪና ወሬ ነጋሪ ያስቀራሉ፡፡ከተወሰኑ ዓመታት በኋላ ‹‹ግፍ አድርጋችኋል፣ ይህ ዓይነቱን ግፍ በማንኛውም ጊዜና ሁኔታ በሰው ልጅ ላይ እንዳይደገም(በእናንተም ጭምር)›› የሚል መልእክት ያለው ሃወልት ብትሰራ፣ መፅሓፍ ብትፅፍ ‹‹መረጃ ሳይኖረው ሃገር ለማተራመስ የተነሳ ጠባብ ጎሰኛ›› ብለው ይሰድቡሃል፡፡
ምክንያቶች፡- አንድ፣  ታሪክ የሚሰራውም ሆነ የሚፃፈው በእነሱ ለእነሱ ብቻ ሰለሆነ ነው፡፡ከነፍጠኛ ውጪ ታሪክ የሚሰራና የሚፅፍ ካለ ‹‹በአገራዊ አንድነት ላይ የተጋረጠ፣ጠባብና የዘውግ ፖለቲካ አራማጅ›› መሆን አለበት፡፡እናም በነፍጥ ሊወገድ ይገባል( ልብ በል፤ በምርጫ አላልኩም፡፡ ነፍጠኞች የሚመርጡት ነገር ቢኖር ነፍጥ ብቻ ነው(ነፍጡ የአመሪካ ነው ወይስ የእንግሊዝ፣የራሽያ ነው ወይስ የፈረንሳይ? ወዘተርፈ)፡፡ሁለት፣ ምናልባት ለወደፊቱ ቀንቷቸው የሃገሪትዋ ፈላጭ ቆራጭ ለመሆን ከበቁ እጅና እግር፣ እንዲሁም ጡት መቁረጥ ቢያምራቸው ምን ሊውጣቸው?

ነፍጠኞች ማንኛውም ነገር የሚያከናውኑት ለነፍጥና በነፍጥ ብቻ ነው፡፡በምሳሌ ላስረዳ፣ ምንሊክ በአንድ ገፁ ጥሩ መሪ ነበር ሌላኛው ገፁ ደሞ ነፍጠኛ ነው፤ ‹‹ያለ ጊዜው የተፈጠረ፣ ኢትዮጵያን መንጥሮ የፈጠረ፣ እውስትራልያ ሄዶ የብሃር ዛፍ ዘር በጫማው ወሽቆ ወደ ሃገሩ ያሻገረ፣ ወንጀለኞችን ለመቅጣት አስቦ ለመጀመርያ ጊዜ በዓለም መብራት መኖሩን ለአዲሳበቤዎችን ያበሰረ…ረ…ረ…ረ…›› የነፍጠኞች ንጉሰ ነገስት፣ የጥቁሮች ምንትስ ነው፡፡እናም ኢትዮጵያን የፈጠራት ቀንድ አፍሪካን በነፍጥ መንጥሮ ነው፡፡ጁብቲን የሸጣት(የለወጣት) በነፍጥ ነው… ጁብቲን ሸጦ ከፈረንሳይ ነፍጥ ተቀበለ፡፡ኤርትራን የሸጣት በነፍጥ ነው… አጼ ዮሃንስን ለመውጋት የሚጠቅመውን ነፍጥ ከጣልያን ተቀበለ፣ኤርትራንም ለጣልያኖች ፈርሞ አስረከበ፡፡ጣልያኖችን የተዋጋው በነፍጥ ነው፡፡የኦሮሞዎች፣የደቡቦቹን ወላይታና ሲዳማዎች፣የሰሜኖቹን ትግራይና ኤርትራውያኖችን በነፍጥ ነበር ወንዶቹን ያለ ቀኝ እጅና እግር፣ ሴቶቹን ደሞ ያለጡት ያስቀረው፡፡ብቻ ስንቱን ልዘርዝርልህ፣ ነፍጠኞች ማንኛውም ነገር የሚያደርጉት ተከባብሮ፣ተፋቅሮና ተቻችሎ በአንዲት አገር የመኖር ምስጢር ገብቷቸው ሳይሆን ቅድም እንዳልኩህ በነፍጥና ለነፍጥ ሲሉ ብቻ ነው፡፡እንጂ እማ በመግደልና በማስፈራራት አንድነት ይጠበቃል እንዴ?

ከዚህ ይምንረዳው ነገር ቢኖር ነፍጠኛ ያለ ነፍጥ የማይኖር መሆኑን ነው፡፡ዓሳ ከውሃ ውጪ መኖር አይችልም አይደል? ነፍጠኛም ያለነፍጥ መኖር አይችለም፡፡ቁርጥ ሁኖ ነፍጥ ቢያጣም ንፍጥ ይታጠቃል፡፡ምላሱም በጣም ረዥም ነው፤ምድርን ሁለቴ ዞሮ የሚመለስ፡፡ እናም ነፍጥ ቢያጣ እንኳን ባለበት ሆኖ በረዥም ምላሱ ንፍጡን ይቀባሃል፡፡ለምሳሌ በነፍጠኛው እሳቤ ከአማራ ውጪ ያሉ ብሔርና ብሔረ ሰቦች ጠባብ ዘውጎችና ጎሳዎች ናቸው፡፡ፍሰሐ በዕደ ማርያም የተባለ አንድ ነፍጠኛ በሪፖርተር ከተናፈጠው ፅሑፉን ልቀንጭብልህ፣ ‹‹ተወደደም ተጠላም፣ የአማርኛ ቋንቋ ከአንድ ጐሳና አካባቢነት ቋንቋ አልፎ የአገራችን (የኢትዮጵያዊነታችን) ዋነኛ መገለጫ ነው፡፡›› ይልና ለጥቆም ‹‹በአንዳንድ ጠባብ ዘውጌ ፖለቲከኞች አማርኛን የነፍጠኛ (በተለይም የአፄ ምኒልክ ቋንቋ) አድርጐ መሳል ይታያል፡፡ ሰሞኑን ከወደ ሐዋሳ እንደሰማነው በአማርኛ የተጻፈ ታፔላ በሙሉ ተነቅሎ ‹‹በእኛ ቋንቋ ይሁን›› ማለት (ቀደም ባሉት ዓመታት በኦሮሚያም ተንፀባርቋል) የሚመዛዘነው የገዥ ቋንቋ አድርጐ ከመመልከት ነው፡፡›› አየህ፣ ሐዋሳ(የደቡብ) ተወላጆች የራሳቸው የአፍ መፍቻ ቋንቋ አላቸው… ከአማርኛ በላይ ማንነታቸውንና ባህላቸውን የሚገልጽላቸው፡፡ እናም ‹‹በአማርኛ የተጻፈ ታፔላ›› በራሳችን ቋንቋ መቀየር አለበት በማለታቸው ብቻ ጠባብ ዘውጌ ፖለቲከኞች አሰኝቷቿል፡፡ያው ይገባኛል፣ ‹‹ድረውንስ ከነፍጠኛ ምን ጠብቀህ ነበር?›› እንደምትለኝ፤ ለነገሩ ነው፡፡

‹‹ነፍጠኞች አቋማቸውን የሚገልጹት በነፍጥ ብቻ ነው፤›› ብየህ ነበር አይደል? ከተሸነፉ ግን በንፍጥ ሊያበላሹህ ይሞክራሉ(ልክ እንደ ንፍጥ ይርመጠመጣሉ)፡፡ምክንያቱም ታሪክ የሚሰሩት በነፍጥ ሲሆን የሌሎችን ታሪክ የሚያጠለሹት ደሞ በንፍጥ ነው፡፡በሌላ አባባል፣ ነፍጠኞች አንድም በነፍጥ ይገድሉሃል አልያም በንፍጥ ያጨማልቁሃል፡፡እያቸው! በኢትዮጵያም ከኢትዮጵያ ውጪም የሚኖሩትን ነፍጠኞችን አስተውል፡፡ ‹‹ማንነቴ ኢትዮጵያዊ፣ቋንቋየ አማርኛ፣ሃይማኖቴ የኢትዮጵያ ተዋህዶ ኦርቶዶክስ ብቻ ነው›› እያልክ ዳንኪራ ካልመታህ ንፍጥ ሊለቀልቁህ ይሞክራሉ፡፡ነፍጠኛ የሚያውቀው ያ ብቻ ነውዋ፡፡በቃ፣ ነፍጠኛ እኮ ጠባብ ጎሰኛ መሆኑን የማያውቅ ንፍጣም ነው፡፡ከመጠን በላይ ዘረኛና ትምክህተኛ መሆኑን የማያውቅ ዘረ ንፍጥ ነው፡፡
ባጭሩ ለመግለፅ ያህል፣ ነፍጠኛ ማለት በነፍጠኞች ዘመን መኖር የነበረበት ነገር ግን በጊዜ መፋለስ ያለወቅቱ ቀድሞ የተፈጠረ ወይም ዝግመተ ለውጡን ሳይጨርስ ከዝርያዎቹን ወደኋላ የቀረ ኋላ ቀር ነው፡፡ከነ አፄ ቴድሮስና አፄ ምንሊክ በተቃራኒ መኖር የነበረበት ከ100 ዓመታት በፊት ሲሆን ነገር ግን መፈጠር ከነበረበት ወቅት ወደኋላ በመቅረት በ21ኛው ክፍለ ዘመን የታየ የታሪክ እንከፍም ነው፡፡እናም በአጭሩ ያለጊዜው የተፈጠረ አሳዛኝ ፍጥረት ነው እልሃለሁ፡፡የለጊዜው የተገኘ ፍሬ ሁሉ አንድም በጣም ከመብሰሉ የተነሳ ይበሰብሳል አልያም ባለመብሰሉ ምክንያት ይኮመጥጣል፣እሬት እሬት ይላል፡፡


ብቻ ምን አለፋህ፣ ሁለቱም አይጠቅሙም፡፡ምክንያቱም ያለወቅታቸው የተገኙ ናቸውዋ፡፡በመሆኑም ማንነታቸውም ሆነ ባህላቸው የትኛው እንደሆነ ለይተው ማወቅ አይችሉም፡፡በሌላ አባባል የማንነት ቀውስ ቆላና ደጋ፣አራምባና ቆቦ የሚያናጥባቸው ምስኪኖች ናቸው፡፡ለምሳሌ፣ ‹‹አማራ የሚባል ብሔር የለም›› ሲሉ ሽንጣቸው ገትረው ሲከራከሩ ይኖሩና በመቶ ሰማንያ ድግሪ ታጥፈው ደሞ ‹‹ አማሮች ተጨፈጨፉ፣ከቀያቸው ተፈናቀሉ፣ የዘር ማጥፋት ወንጀል ተፈፀመባቸው›› እያሉ እሪ ይላሉ ወይም ንፍጣቸውን በሄዱበት ሁሉ ይለጥፋሉ፡፡ደሞ አጉል ፉከራና ሽለላ ሲያሰኛቸው ‹‹ኢትዮጵያን የፈጠራት እምዬ ምንሊክ(ምንሊክን ባንዴ ሴትና ወንድ ማድረጋቸው ራሱ የተምታታባቸው መሆኑን ያሳያል…ወይስ ምንሊክ ክልኤ ፆታ(ሂርሞፋራዳይት) ነበረ/ች) ነው›› እያሉ ከኤቨረስት በላይ ይንጠራሩና መልሰው ደሞ በዝያ ለከት አልባ አፋቸው ‹‹ኢትዮጵያ እኮ ከሶስት ሺ ዓመታት በፊት የነበረች ጥንታዊትና ስመ ገናና ሃገር ነች›› እያሉ ይገለፍጣሉ፡፡‹‹እሺ፣ ከሶስት ሺ ዓመታት በፊት የነበረች ስመ ገናና ሃገር ከሆነች ታድያ ለምን ‹ከ100 ዓመታት በፊት እምዬ ምንሊክ ፈጠሯት ትላላችሁ?››› ብለህ ብትጠይቅ ከቻሉ ነፍጥ መዝዘው ቀኝ እጅና እግርህን ይቆርጡብሃል፣ ሴት ከሆንሽም ጡትሽን ይቆርጡብሻል ካልሆነም ‹‹ጠባብ ጎሰኛ›› ብለው ንፍጥ ይለፈድዱሃል/ሻል፡፡

እንግዲህ የነፍጠኞች ነገር ተወርቶም ተፅፎም አያልቅም… እነርሱ እስካላለቁ ድረስ፡፡በአክሱምና በዛጉዌ ዘመነ መንግስታት የማግባብያ ቋንቋ የነበረው ግዕዝ መሆኑንና አማርኛ የነገስታት ቋንቋ መሆን የጀመረው በዩኩኖ አምላክ ዘመነ መንግስት(1272 ዓ.ም) መሆኑን፣ እዲሁም ለስነፅፍነት የበቃውም የግዕዝና ጥቂት ሌላ ፊደሎችን ተጠቅሞ በ14ኛ ክፍለ ዘመን መሆኑን ተምረህ ወይም ታሪክ አንብበህ ሊሆን ይችላል( ዘኒ ከማሁ፣ በእምነት ገብረአምላክ(1974)፣ እንዲሁም የአማርኛ ስዋስው ሁለተኛ እትም፣ መቅደም ገፅ xvii) እነ ፍሰሐ በዕደ ማርያም ግን ‹‹ታሪክን ያለመመርመር ጉዳይ ካልሆነ በስተቀር አማርኛ ቋንቋ እኮ ከትናንቱ ዳግማዊ አፄ ምኒልክ ጋር ይቅርና ከሦስት ሺሕ ዓመታት በፊትም መነገሩ ነው የሚታወቀው(ከሦስት ሺሕ ዓመታት በፊትም መነገሩ የሚለው ሃረግ ይሰመርበት)፡፡›› ብሎ ነገሩ ሁሉ ‹‹ያላዋቂ ሳሚ ንፍጥ ይለቀልቃል›› ያደርግብሃል፡፡

መቼስ ከላይ ያለው ፎቶን አይተኸዋል፡፡በ1888 ዓ.ም ያዓድዋ ጦርነት ተካሂዶ ጣለያን መሸነፉንና አብዛኞቹ ወታደሮቹም ለሞትና ለምርኮ መዳረጋቸውን ታስታውሳለህ ወይም ሲሉ ሰምተህ ይሆናል፡፡በፎቶው ላይ እንደሚታየው ታድያ፣ ነጮቹ በሱጦታ ተንበሽብሸው(ኤርትራ በስጦታ ተበርክታላቸው)  በሰላም ወደሃገራቸው ሲመለሱ ምስኪኖቹ ኢርትራውያን ግን በነፍጥ ከመሸጣቸውም በተጨማሪ ቀኝ እግርና እጃቸውን ተቆርጠው ‹‹ዓስካሪ›› የሚሉት ታፔላ ተለጥፎባቸዋል፡፡አያሳዝንም? አያሳቅቅም? አይሰቀጥጥም? ህሊና ላለው ከማሳዘንም በላይ ያሳዝናንል፣ ከማሳቀቅም በላይ ያሳቅቃል፣ይሰቀጥጣል፡፡ለሐሞተ ቢሶቹ ነፍጠኞች ግን የተለመደና ከጀብዶች ሁሉ የላቀ ጀብድ ነው፡፡ያ ጀብዱ ለመመለስም ነው ሰማያዊ ፓርቲዎች በኢትዮጵያ ፌደራላዊውን ስርዓት በዓመፅ በማውደም(መቼስ ማውደም እንጂ መገንባት ብሎ ነገር አያውቁም) አሃዳዊውን (በአንድ ሰው ወይም እንደ አንድ ሰው በሚያስቡ ስብስቦች) አገዛዝ ለመመለስ እየታገሉ ያሉት… በፕሮፌሰሮቹ አለማዮህና መስፍን ወልደ ወ አልማርያም እየተመሩ፣ በአሮጌ ጦጣ መሳዩ ታድዮስ ታንዱ እየተመከሩ፡፡ ይህ ማለት፣ ለነፍጠኞች እጅህን ከምትሰጥ ይልቅ በእጅህ ራስህን ብታጠፋ ይሻልሃል፡፡ልክ አብዛኞቹ ‹‹ተጋደልቲ ትግራይ›› ያደርጉት እንደነበረው፡፡ጥርሶችህን እስኪረግፉ ድረስ የሚያስቀው ደሞ የትናንቶቹ እጅ፣እግርና ጡት ቆራጮቹ ‹‹ፍዮሪና፣ ፍያሜታ›› እያሉ ስለ ድርሰት ገፀ ባህርያት ወዘተ መዝፈናቸውን ነው፡፡ያለፈውን ይቅር ብለው፣የዛሬውን መገላፈጣቸውን ችለው አብሮዋቸው የሚኖሩትን ግን ይሳደባሉ፣ እንቁርጣችኋለን፣እንፈልጣችኋለን እያሉ ያስፈራራሉ፡፡ኤጭ! የማይመስል ነገር!!!


ለማጠቃለል ያህል ግን ነፍጠኛ ማለት የአንድን ብሔር የሚወክል ህዝብ ሳይሆን የሆነ ብሔር ተገን(ከሆነ ብሔር ጋራ እራሱን በመለጠፍ) በማድረግ የምኞት ጡዞቱን በነፍጥና በንፍጥ እውን ለማድረግ ወደ ኋላ የማይል የታሪክ አንከፍ፣ ያለወቅቱ የተቀጠፈና የልበሰለ ፍሬ ወይም ወቅቱ አልፎበት ከበሰበሰ በኋላ የሚያጋጥም ‹‹ግርምቢጥ›› ፍጥረት ነው፡፡እናም በሃገራችን የልበሰሉ ወይም የበሰበሱ ‹‹ሰዎች›› ሲያጋጥሙህ ነፍጠኞች መሆናቸውን እወቅና ተጠንቀቅ፡፡ይህን ፅሑፍ አንብበህ ነፍጥ ልምዘዝ ወይም ንፍጥና ልሃጬን ካልለደፍኩብህ ብለህ ያዙኝ ልቀቁኝ ካልክ…አያገባኝም፤ ያው ነፍጠኛነትህን ይመሰክርልኛል፡፡

Saturday, April 19, 2014

ታስሮ የከረመው ውሻ ሲለቀቅ…



ነገ የፋሲካ በዓል ነው፤ በዓሉን በጉጉት ስትጠባበቁ ለነበራችሁ ምእመናን በሙሉ እንኳን አደረሳችሁ ማለት እወዳለሁ፡፡በእርግጥ፣ እንኳን አደረሳችሁ መባል አለባችሁ፤ ይገባችኋል፡፡ቃሊቲ ባትወርዱም ታስራችሁ ከረማችኋልና… እንኳን ልጓመ ፆሙን ፈታላችሁ፡፡ለአርባ ምናምን ቀናት ስጋ የለ፣ እንቁላል የለ፣ወተት የለ … ነጋ ጠባ የፈረደባት ሽሮሮሮ… የሁዳዴው ፆም የበሬ፣የበግ፣የፍየልና የደሮ የእፎይታ ወቅት ነበር፡፡ስንት ስጋ ቤት ነው ተዘግቶ የከረመው?

Monday, April 14, 2014

ተመስገን ደሳለኝና የዓመፅ ጥሪዎቹ



የሃገራችን ፖለቲካ በሁለት የማይታረቁ፣ ማዶ ለማዶ ሆነው በጎሪጥ በየሚተያዩ፣ አንዱ ካልጠፋ በቀር ሌላኛው ይኖራል ተብሎ በማይታሰቡ ፅንፎች መከፋፈሉን ይታወቅል፡፡በአንደኛው ፅንፍ ኢህአዴግ አለ … የስልጣን ዘመኑን ለማራዘም በራሱ ይሁንታ ያፀደቀው ህገ መንግስት ሳይቀር ለመጣስ ወደ ኋላ የማይል፣ህዝቡን የምኞት ህብስት የሚመግብ፣ ለፈርጀ ብዙ ኢኮነሚያዊና ማሕበራዊ ቀውሶች አፋጣኝ መፍትሔ ሳይሆን ተደጋጋሚና አሰልቺ ተልካሻ ምክንያቶችን የሚደረድር፣ ጀሮውን ቢቆርጡት የህዝብ ሮሮ የማይሰማ የግብዞች ስብስብ ነው፡፡