‹‹ሴኩላሪዝም››፡የአብሮ መኖር ቁልፍ(ክፍል ሁለት)

በበለፈው ፅሑፌ የሃይማኖትች መቻቻል ሳይሆን የሃይማኖት ገለልተኝነት ወይም ሴኩላሪዝም(መከባበር፣መፋቀር፣መዋደድ) የችግሮቻችን ሁነኛ መፍተሔ እንደሆነ በምሳሌዎች አስደግፌ ለማስረዳት ሞክሬ ነበር፡፡

ለመሆኑ ሴኩላሪዝም ወይም የሃይማኖት ገለልተኛነት ምንድንነው፤ምንስ አይደለም?

ብዙ ሰዎች ሴኩላሪዝም እንደነ ናዚዝም፣ማርክሲዝም-ለንኒዝም፣ሶሻሊዝም፣ፋሺዝም ወዘተ ሁሉ በመጨረሻ ላይ በ‹‹-ዝም›› ስለጨረሰ እንደ መጥፎ ነገር ይቆጥሩታል፡፡ይሁን እንጂ ሴኩላሪዝም በምንም መልኩ ከሌሎቹ መጥፎ ‹‹-ዝም››ኦች አይመሳሰልም፡፡ሴኩላሪዝም አሲዝም(እግዚሔር የለም ብሎ ማመንም) አይደለም፡፡

ሴኩላሪዝም ሁሉምን ሃይማኖቶች(በእግዚሔር አለማመንም ጨምሮ) በእኩል ዓይን ይመለከታል፤ያከብራልም፡፡የሁን እንጂ ሃይማኖቶች የእውቀት መጨረሻ ናቸው ብሎ አያምንም፡፡ሃይማኖቶች የሚመልሷቸው የሰው ልጅ መሰረታዊ ጥያቄዎች አሉ፤የማይመልሷቸውም አሉ፡፡ስለዚህ የሃይማኖቶች ዶግማና ቀኖና(ዶክትሪን) እንደ ገዢ አስተምህሮዎች አድርጎ አይቀበለም ማለት ነው፡፡በተለይም እነዚህ የሃይማኖቶች አስተምህሮዎች በመንግስት አሰራር ላይ ጥልቃ መግባት እንደ ሌለባቸው አበክሮ ይሰራል፤ይመክራልም፡፡

ይህን አስተሳሰብ በቀላሉ ለማስረዳት አንድ የህንዳውያን ጥንታዊ ተረት ማውሳት ጠቃሚ ይመስለኛል፡፡ተረቱ ስለ አንድ ዝሆንና ስድስት ማየት የተሳናቸው ሰዎችን የሚተርት ሲሆን በሰው ልጅ የስሜት ህዋሳት ተጠቅመን የምንገነዘበው ነገር ፈፁም አለመሆኑን በደም የሚያስረዳ ነው፡፡አሁን በቀጥታ ወደ ተረቱ እናምራ…

በጥንታውያን ህንዶች ባህልና እምነት መሰረት ዓለማችን በዝሆኖች ጀርባ ላይ የቆመች ናት፡፡ዝሆኖቹም በትላልቅ ኤሊዎች ጀርባ ላይ የቆሙ ናቸው፡፡እናም እነዝያ በመተሳሰብ፣በመከባበርና በፍቅር አብረው የሚኖሩ ስድስት ማይት የተሳናቸው ህንዳውያን የዝሆኖች ገናናነት እያደነቁ ያወራሉ፡፡

ይሁን እንጂ ዝሆንን በአካል አይተውት ስለማያውቁ ብያገኙት ንሮ ደስታቸው ወደር ሊገኝለት እንደማይችል አንስተው በቁጭት ሲጨዋወቱ አንድ ዝሆኖች እያራባ የሚተዳደር ሰው በአጠገባቸው ሲያልፍ ይሰማና ሊያሳያቸው ቃል በመግባት ዝሆኑ ወዳለበት ቦታ አብረው ይሄዳሉ፡፡ዝሆኑ የቆመበት ስፍራ እንደደረሱም ‹‹ይኸውና ዝሆኑ እዚሁ ቆሞላችኋል፤አንድ በአንድ እየመጣችሁ በእጃችሁ በመዳበስ ምን እንደሚመስል ማወቅ ትችላላችሁ›› አላቸው፡፡

እነዝያ ማየት የተሳናቸው ሰዎች ሰውየው ስለዋለላቸው ውለታ በጣም እያመሰገኑ በዳበሳ ዝሆኑን መፈለግ ጀመሩ፡፡

የመጀመርያው ማየት የተሳነው ሰውየ የዝሆኑን ጎድንና ሆዱ አከባቢ በእጁ ዳበሰና‹‹ተመስገን አምላኬ! ዝሆንን አወቅኩት፤ልክ ግንብ ነው የሚመስለው›› አለ፡፡

ሁለተኛው ቀጠለና የዝሆኑን ጥርሶች በመዳበስ ‹‹ዋው! ዝሆን እጀታው ልሙጥ የሆነ ጦር ይመስላል፤ይህን ለማወቅ ያበቃኝ ልዑል ፈጣሪ የተባረከ ይሁን›› አለ፡፡

ሰሶስተኛው የዝሆኑን ኩምቢ(ሸውጣጣው አፉንና አፍንጫውን) በእጆቹን በመዳበስ‹‹የፈጣሪ ያለህ! ዝሆን ትልቅ ዘንዶን የሚመስለው›› አለ፤ በጣም እየተገረመ፡፡

የአራተኛው ተራ ደረሰና የዝሆኑን እግሮች ዳበሰ፡፡እናም‹‹አሃ! ለካ ይህ ተአምረኛ አውሬ የዛፍ ግንድ የሚመስል ነበር?››አለና፣ዝሆን ምን እንደሚመስለ በማወቁ ተደሰተ፡፡

አምስተኛው ደግሞ የዝሆኑን ጀሮ ዳበሰና‹‹እንዴ! ለካ ዝሆን ማለት መሽረፈት የሚመስል አውሬ ነው?ይገርማል›› አለ፡

በመጨረሻም ስድስተኛው ሰውየ ወደ ዝሆኑ ተጠጋና ጅራቱን ከዳበሰው በኋላ ‹‹ፐ…ፐ…ፐ! ለካ ዝሆን ሆየ፣ ልክ ወፍራም ገመድ  የሚመስል ንረሯል?›› በማለት ትእዝብቱን ገለፀ፡፡

እንሆ ዝሆንን የመሰለ ድንቅ አውሬ ለመጀመርያ ጊዜ ብእጆቻቸው በመዳበስ ያወቁ ስድስቱ ማይት ተሳናቸው ሰዎች ባገኙት እውቀት እየተደሰቱ በአንድ ላይ ተሰባስበው ወደ መኖርያቸው የመልስ ጉዞውን ተያያዙት፡፡በመጓዝ ላይ እያሉም ዝሆን ምን እንደሚመስል በአግራሞት መወያየት ጀመሩ፡፡

ይሁን እንጂ ዝሆንን ለማውቅ እኩል የጓጉትን ያህል ለመጀመርያ ጊዜ ስላወቁት ዝሆን መነጋገር እንደጀመሩ ሊግባቡ አልቻሉም፡፡

አንደኛው ‹‹ዝሆን ግንብ ነው የሚመስለው›› ሲል፤ ሁለተኛው ደግሞ፣‹‹ እንዴ! ምን ነካህ ወዳጄ? ዝሆን እማ ጦር ነው የሚመስለው›› ይላል፡፡

ሶስተኛውም የጓደኞቹን አለማወቅ እያስደነቀው፤‹‹ጓዶች ምን ነካችሁ? ዝሆን እኮ ዘንዶ ነው የሚመስለው››በማለት ያምባርቃል፡፡

አራተኛው በማስከተል፣‹‹እናነተ ሰዎች አብዳችኋል ልበል? ዝሆን እኮ የዛፍ ግንድ ነው የሚመስለው!››በማለት በእርገጠኝነት ተናገረ፡፡

አምስተኛው ሰውየ ጓደኞቹ በሚናገሩት ነገር እየተገረመ፤‹‹ ወዳጆቼ ሆይ፤ዝሆኑን አላገኛችሁትም ልበል? ዝሆን እኮ ቁርጥ መሽረፈት ነው የሚመስለው›› አለ፤ሃይለቃል በተሞላበት አነጋገር፡፡

በመጨረሻም ስድስተኛው ሰውየ‹‹ጓዶች! ሁላችሁም ዝሆንን አላወቃችሁትምና እኔ ልንገራችሁ፤ዝሆን ወፍራም ገመድ ነው የሚመስለው››ብሎ ሳይጨርስ፣ ሌሎች ጓደኞቹ እጆቻቸውን በማወናጨፍ በአንድ ድምፅ ‹‹አይደለም፣ተሳስተሃል፣እንዴት?...››በማለት እርሱም እንደተሳሳተ ነገሩት፡፡

አንዱ ሌላኛው የሚናገረውን እያጣጣለ እንደወፎች ተንጫጩ፡፡ በመሃከላቸው መደማመጥ ጠፋ፤ባለመደማመጣቸውም እርባና የለሽ ክርክራቸው እየናረ፣እየናረ… ቀጠለና ወደ ጥላቻ አደገ፡፡አሁን በሃሳብ ሊግባቡ አልቻሉምና የድሮ መከባበር፣መተሳሰብና መፋቀር በጥላቻ፣ባለመተማነንና በመናናቅ ተተካ፡፡በመጨረሻም አብረው ላለመኖር ወሰኑና ተለያዩ፡፡

ውድ አንባቢ ሆይ፣ ይህንኑ አለመግባባት የተከሰተው ለምን ይመስሎታል?

አዎ፤ እንዝያ ማየት የተሳናቸው ሰዎች የዝሆኑን አንድ አካል እንጂ ሙሉውን ዝሆን ለማወቅ አልታደሉም፡፡የሁሉንም እውቀት ከዝሆኑን አንድ አካል የማያልፍ ነበር፡፡እያንዳንዳቸው ስላወቁት አንድ አካል ግን ትክክል ነበሩ፡፡ ይሁን እንጂ አንደኛው የሚያውቀው ሌላኛው አያውቀውም ነበር፡፡ይህ የእውቀት ልዩነትና ድሩትነት ግን በራሱ ችግር አልነበረም፤ችግሩ የመነጨው አንዱ የሚያውቀው ሌላኛው እንደማያውቅ ካለማወቃቸው ነበር፡፡

የዓለም ሃይማኖቶችም በዚህ መልኩ ነው የተፈጠሩት፡፡የሰው ልጅ ከጥንት ጀምሮ ከየት እንደ መጣ፣ማን እንደ ፈጠረው፣ለምን እንደ ፈጠረው ወዘተ ለማወቅ በሚኖርበት አከባቢና በነበረት ዘመነ አመጣጡን ለማወቅ ሲባዝን ነሯል፤እስከ አሁን ድረስም በመፈለግ ላይ ነው፡፡ይሁን እንጂ የሰው ልጅ የግንዛቤው ደረጃና አመለለካከቱ የተለያየ ከመሆኑም በተጨማሪ በቦታና በዕድሜም የተደረተ በመሆኑ እስከ አሁን ድረስ የዓለማችን ስንክሳሮች ሙሉ በምሉ ማወቅ አልቻለም፡፡

አንዱ የዓለማችን እሚንት ምስጢር ይገነዘብና ‹‹ዓለም እንዲህ ነች፤በዚህ መልኩ ተፈጥረናል መኖር ያለብንም እንዲህ መሆን አለበት..፣››እያለ ይሰብካል፡፡ፈጣሪ ነው ያሉትን ከባህላቸው፣ ከአኗኗራቸው፣ነገሮችን የመገንዘብ አቅማቸውና የህይወት መርሃቸው በመነሳት የየራሳቸው ሃይማኖት ይፈጥራሉ፡፡ያ ሃይማኖት ከተቻለ ሌሎችን በማግባባት ካልሆነም በማስፈራራትና በማስገደድ በየስፍራው ይስፋፋል፡፡አንዱ ራሱ ስለሚያውቀው እንጂ ሌላኛው ስለሚያውቀው ስማያውቅ መግባባት ካልቻሉ ወደ ጦርነት ያመራሉ፡፡በዓለም የምናውቃቸው የአውሮፓውያኖቹ ክሩሳደሮችና የዓረቦቹ ጂሃዲስቶች የዚህ ተምሳሌት ናቸው፡፡

በዚህ አለም የሚኖሩ ሰዎችም እንዲሁ ናቸው፤አንዱ የሚያውቀው ሌላኛው ላያውቀው ይችላል፡፡አንዱ ሃኪም ይሆናል፤ሌላኛው መሃንዲስ፡፡አንዱ አናፂ ሲሆን፤ሌላኛው ለአናፂው ድንጋይ ወይም ብሎኬት ያቀባብላል፡፡አንደኛው መኪና ነጂ ይሆናል፤ሌላኛው አውሮፕላን አብራሪ፡፡አንዱ የሃይማኖት መሪ ነኝ ይላል፤ሌላኛው የሃገር መሪ ይሆናል ወይም ይሾማል፡፡

ለሴኩላሪዝም አቀንቃኞችና ነፃ አስተሳሰብ አራማጆች ይህ ልዩነት የወለደው የሃይማኖቶቹ ስህተት ሳይሆን የእውቀት ጎዶሎነት ስለሆነ እንደ ክፋት አይቆጠርም፡፡ክፋት የሚሆነው አንዱ ሌላኛው ለማስገደድ ሲሞክር ብቻ ነው፡፡አንዱ የሌላኛው እምነትና ሃይማኖት እስካስከበረ ድረስ መኖራቸው በራሱ ችግር የለውም ይላሉ፡፡

የሃይማኖት ገለልተኛነት አስፈላጊነት

1.  መንግስትና ሃይማኖት መለያየት 
2.  የሃይማኖተኞችና ሃይማኖተኞች ያልሆኑትን መብት መጠ
3.  የመናገርና የፃፍ(ሌሎችን ሳይጎዱ ሃሳብን በነፃነት የመግለፅ) ነፃነት ማረጋገጥ
4.  የሃይማኖት ነፃነት መጠበቅ፣ ዴሞክራሲ ማስፈን፣ የህዝብ ግልጋሎት እኩል የማግኘት ወዘተ ያራምዳል፡፡

በሃገራችን የአውራምባ ማሕበረሰብ የሃይማኖት ገለልተኛነትን በማራመድ የመጀመርያው ሳይሆን አይቀርም፡፡በአውራምባ ማህበረሰብ እምነት የግል ሲሆን ሁሉም ሰው እኩል ነው፤ ከተፈጥራዊ ልዩነቶች በስተቀር በፆታ፣በዕድሜና በሃብት አይለያዩም፡፡የማህበረሰቡ መስራች የክብር ዶክተር ዙምራ ከሌሎቹ የማህበረሰብ አባላት ራሱን አያስበልጥም፡፡እናም አውራምባ የስልጣኔ አምባ ነች፡፡

ክፍል አንድን ለማንበብ እዚሁ ይጫኑ

‹‹ሴኩላሪዝም››፡አብሮ የመኖር ቁልፍ

ከእለታት ባአንዱ ቀን አንድ የማላውቀው ሰውየ እመንገድ ላይ አስቆመኝና የሆነ ነገር ሊያነጋግረኝ እንደሚፈልግ ‹‹በታላቅ ትህትና›› ጠየቀኝ፡፡እሺ ብየ ቆምኩለት፡፡ከዛም የሆኑ በራሪ ወረቀቶች ሰጠኝና እንዳነባቸው ነገረኝ፡፡ትንሽ አየት አየት አድርጌ እንደማያስፈልጉኝ ነግሬው መልሼ ሰጠሁት፡፡

‹‹የእየሱስ መልእክ የያዙ ናቸው፤ እየሱስን መቀበልስ አትፈልግም?›› ጠየቀኝ፡፡

‹‹የት አለ?›› ጥያቄውን በጥያቄ መለስኩለት፡፡

‹‹አሱማ እየሱስ የትም አለ››

‹‹የትም ካለ ታድያ መቀበሉ ለምን አስፈለገ?››

‹‹እ… ምን መሰለህ…እ››

አላስጨረስኩትም፤ እዛው በቆመበት ትቼው ወደ ስራየ ሄድኩ፡፡ምክንያቱም እንደዚህ ዓይነቶቹ ‹‹የእየሱስ አከፋፋዮች›› እየሱሳቸውን እንድቀበልላቸው ብዙ ጊዜ ሊያግባቡኝ ሞክረው በተደጋጋሚ እንደማይሆን ነግሬያቸዋለሁ፤ ከነርሱ ጋር የምለማመጥበት ትእግስቴ ተሟጦ አልቀዋል፡፡

ተከራይቼ እኖርበት በነበረው ግቢ ውስጥ ሁለት የድምፅ ማጉያዎች ያሉት ትልቅ ቴፕ እስከ መጨረሻው ድረስ ተከፍቶ ያጓራ ነበር፡፡የቴፑ ነጎድጓድ ድምፅ የጀሮ ታምቡር ይበሳል፤ አናት ይበረቅሳል፤ ያለ ማጋነን፡፡በቴፑ የሚደጋገሙት ዘፈኖች ተማሳሳይ ናቸው፤ በጎጃምኛ ዳንስ ታጀበው‹‹እየሱሴ… እየሱሴ…እየሱሴ…›› ይላሉ፡፡‹‹እየሱስ ጀግና ነው፤ እየሱስ ሃይለኛ ነው፤ የኔ ጌታ አሃ አሃ፤ የኔ ጌታ አሃ አሃ…›› የእየሱስ ሰርግ ወይም እየሱስ ድል የተቀዳጀበት ቀን ነበር የሚመስለው፡፡

ይህኛው እየሱስ ያ ‹‹የአዳም ልጆችን ሃጠያት ለመደምሰስ›› በጎለጎታ ተሰቅሎ የሞተው ሳይሆን እንደነ በላይ ዘለቀ፣አብዲሳ አጋ፣አሉላ አባነጋ ወዘተ የባዕድ ወራሪዎችን ታግሎ ያሸነፈ ነው የሚመስለው፡፡ እየሱስን የሚያሞካሹ ዘፈኖች በላይ ዘለቀን ለሟሞካሸት ከሚዘፈኑ በላይ በላይ የሚሉ ዘፈኖች መለየት ይከብዳል፡፡

ይህን ያህል የሚዘፈንለት ሰውየ በመፅሓፍ ‹‹ቅዱስ›› ካለው እየሱስ ጋር በምንም መልኩ አይመሳሰሉም፡፡የመፅሓፍ ‹‹ቅድሱ›› እየሱስ ዘፈን እንደማይወድ መፅሐፉ ይነናገራል፤ይህኛው ግን እንደ ‹‹አባባ ታምራት›› እያንጓለለ ይባልለታል፡፡‹‹እየሱስ ያድናል…እየሱስ ጌታ ነው…›› የሚሉ መፈክሮች በየፌስቡኩና በየጎዳናው ይስተጋቡለታል፡፡ተከታዮቹ የ60ዎቹ አብዮተኞች ይመስላሉ፡፡

የእንዚህ አላስፈላጊ ድምፆች ፍቱን መከላከያ አለኝ፤ሁለቱም ጆሮዎቼ ጥርቅም አድርጎ የሚዘጋ ‹‹ሄድ ፎን›› አድርጌ ሙዚቃ ወይም በድምፅ የተቀነባበረ መፅሐፍ ማዳመጥ፡፡ያኔ ሃገር የሚበጠብጠው ውዳሴ እየሱስ ‹‹ጃም›› ይደረጋል፡፡አሁን አሁን ደግሞ የጋሼ አበራ ሞላ ‹‹ያምራል አገሬ›› አልበም ለ‹‹ጃሚንግ››ና ለመዝናናት እየተገለገልኩበት እገኛለሁ፡፡እዛ ጋ ‹‹እየሱሴ…እየሱሴ…እየሱሴ…›› ይባላል፡፡እዚ ጋ ደግሞ ‹‹ያምራል ሃገሬ….ኸረ ያምራል ሃገሬ…ያምራል ሃገሬ…››

አላስፈላጊ ድምፆች ጃም በማድረግ መከላከል ችየ ነበር፡፡ነገር ግን መከላከል የማይቻል ሌላ ችግር ገጠመኝ፤ አከራዮቼ በአዲስ አበባ የሚደጋገመው የውሃ መጥፋትን አስታክከው ለራሳቸው እንደ ፈለጉ እየተጠቀሙ እኔንን ግን ሊያስጠቅሙኝ አልፈቀዱም፡፡እነሱ ከቀዱና ገላቸውን ከታጠቡ በኋላ ቆጣሪውን ያጠፉታል፡፡ከዛም ‹‹ውሃ የለም›› ማለት ልሙድ አደረጉት፤ እኔም ውሃ እየገዛሁ መጠቀም ግዴታየ ሆነ፡፡ይህ ነገር ለሁለት ወራት ቀጠለ፡፡የኋላ ኋላ ሲመረኝ ግን የአከራዮቼ ጎረቤቶችን በመጠየቅ እውነታውን ማወቅ ቻልኩ፡፡

ይህ አውነታ በጣም አስከፋኝ፡፡ከአከራዮቼ ጋር የነበረው የእገዚሔር ሰላምታ ተቋረጠ፤ እነሱም ከአንድ ወር በኋላ ቤታቸውን ለቅቄ እንድወጣ አዘዙኝ፡፡እናም ሌላ የሚከራይ ቤት ፍለጋ ወጣሁ፤ ደላሎች እንደ ኳስ ተቀባበሉብኝ፡፡‹‹አዛ ጋ ቤት አለ›› ይሉኛል፤ ቤቱን እንዲያሳዩኝ ጠይቄያቸው አብረን እንደሄዳለን፡፡ቤቱ የተከራየው ሰውየ ግን ገና አልወጣም፤ ወይም ቤቱ ለሰው ልጅ ቀርቶ ለበጎች ጉሮኖነት የማይበቃ ሁኖ አገኘዋለሁ፡፡በመጨረሻ ግን የወር ደሞዜን ግማሽ በየወሩ እየከፍልኩ እንድኖር ግዴታየ ሆነና አንድ ቤት ተከራየሁ፡፡

የአዲስ አበባ ቤት አከራዮች መቸም የማይረካ የብር ፍላጎት እንጂ የሰው ክብርና ፍቅር የላቸውም፡፡የብር ‹‹ሸውሃታቸው?›› ምንጊዜም እንደ ጨረር በጨመረ ቁጥር ሰብአዊነታቸው ወደ ዜሮ እየተጠጋ ይሄዳል፡፡የህ አካሄዳቸው በዚሁ ከቀጠለ ከተወሰኑ ዓመታት በኋላ የከተማ ጅቦች መሆናቸው አይቀርም፡፡ጅቦች ደግሞ እርሰ በርሳቸው ስለማይተማመኑ አብረው መኖር አይችሉም፡፡ጋሼ አበራ ሞላ እንዲህ ይመክረናል፡

መከባበር… መተሳሰብ… መፋቀር

መዋደድ… ያስፈልጋል የሰው ልጅ… ሲኖር ባንድ አገር

አልያግን

አኔም የለሁ… አንተም የለህ

እሱም የለም …አንችም የለሽ

ማንም የለም

የሃይማኖት መቻቻል፡ ማን ይቻል?

‹‹የሃይማኖት መቻቻል›› በመገናኛ ብዙሐን ተደጋግሞ ሲወራ ይደመጣል፡፡በተለያዩ የህትመት ውጤቶች ብዙ ጊዜ ተፅፏል፤አንብበናል፡፡ይሁን እንጂ አለመቻቻሉ እየተባባሰ ሲቀጥል እንጂ መሻሻል አላሳየም፡፡ ምክንያቱ ደግሞ መቻቻል መፍትሔ ሊሆን ስለማይችል ነው፡፡መቻቻል፡ አንዱ ፅንፈኛ ጉልቤ ‹‹እኔ ያልኩህ የማትቀበል ከሆነ ክንዴን አሳይሃለሁ›› እያለ ሲፎክርብህ፣ ዝም ብሎ ማሳለፍ፤ ስሜቱን መቆጣጠር አቅቶት ቡጢ ሲያቀምስህ፣ ዋጥ አድርገህ ጭጭ ማለትን ያመለክታል፡፡

ሆኖም ግን ብዙ በታገስክ ቁጥር ፅንፈኛውም እልህ ውስጥ ስለሚገባ የባሰ ጉዳት ለማድረስ(የመደባደብ ስሜቱን ለማርካት) ያለ የሌለ ጉልበቱና ችሎታው መጠቀሙ አይቀርም፡፡ይህ ሲሆን ግን የተጠቂው ትእግስት ተሟጥጦ ስለሚያልቅ ከመታገስ ወደ መከላከል፣ ከምከላከልም ወደ ማጥቃት መሸጋገሩ የግድ ይሆናል፡፡ይህ ማለት ደግሞ መቻቻሉ ወደ ጦርነት አደገ ማለት ነው፡፡

ስለዚህ እኛ የሚያስፈልገን የሃይማኖት መቻቻል ሳይሆን መከባበር፣መተሳሰብና መፋቀር ነው፤ ጋሼ አበራ ሞላ እንዳለው፡፡እነዚህ ነገሮች ሲኖሩ ነው በማሃከላችን ሰላም ሊሰፍን የሚችለው፡፡ሰላም ደግሞ አብሮ የመኖር ቁልፍ ነው፡፡በአንፃሩ ደግሞ መከባበር ሳይኖር መተሳሰብ ሊመጣ አይችልም፤ መተሳሰብ በሌለበት መፋቅር አይኖርም፤ ፍቅር ከሌለም ሰላም አይታሰብም፡፡ሰላም የሌለው ማሕበረሰብ ደግሞ የበረሃ አውሬ ማለት ነው፤ አንዱ ሌላውን እየበላ ይኖራል፡፡

ባለፈው ሳምንት ‹‹ሴኩላሪዝምና መልካም አስተዳደር በማስፈን የሲቪል ሰርቪሱ ሚና›› በሚል ርእስ የተጠናቀረ ፅሑፍ ለኢትዮቴሌኮም ሰራተኞች የ‹‹ኢንፎርሜሽን ሲስተም ዲቪዥን ---information system division›› በኢሜል ተልኮልን ተወያይተንበታል፡፡የፅሑፉ ዋና ዓለማ የሚያጠነጥነው የመንግስት ሰራተኞች በሚሰሩበት መስራቤት ከሃይማኖት ገለልተኛ በሞሆን ተገልጋዩን(ህዝብ) በእኩልነት እንዲያስተናግዱ የሚመክር ነው፡፡በተጨማሪም ሃይማኖታዊ የሆኑ ነገሮች በየመስራቤቱ እንዳይንፀባረቁ በማድረግ መልካም አስተዳደር ለማስፈን ያለመ ነው፡፡

በመስራቤት ውስጥና መስራቤቱ ስራ ለማቀላጠፍ በሚያቀርባቸው መኪኖች መዝሙርና መንዙማ ማዳመጥ አይቻልም፤ሃይማኖታዊ ስእሎችና ቅርፃ ቅርፆች፣የሰንበቴና የበዓለ ማርያም እንዲሁም የበዓለ ወልድ ዝክሮች ተቀባይነት እንደማይኖራቸው ያትታል፤ ፅሑፉ፡፡

በውይይቱ ላይ ‹‹CRBT…color ring back tone›› ስለሚባል የቴሌ ደምበኞች ሲደወልላቸው ለደዋዩ የሚያሰሙት የድምፅ አገልግሎት ተነስቷል፡፡አገልግሎቱ ለኢትዮ ቴሌኮም ብዙ ገቢ የሚያስገኝ ቢሆንም የተወሰኑ ደምበኞች ለሚደውሉላቸው ደምበኞች የሚለቁት ድምፅ ግን አላስፈላጊ መሆኑን ተገልፀዋል፡፡

ለምሳሌ፡ በስራ ምክንያት ወይም ሰላም ለማለት የደወልክለት ሰው‹‹ ቻው! ቻው…››፣ ‹‹ሂድልኝ ሃዘኝ ጭንቀቴ…››ና ‹‹ጠላቴሆይ ደስ አይበልህ…›› የሚሉ ዘፈኖች ወይም መዝሙራች ብያስደምጥህ በድጋሚ እንድትደውልለት አያበረታቱም፤ አድማጩን ተስፋ የሚያስቆርጡ ብሎም የሚያበሳጩ ስለሆኑ፡፡

ፅሑፉ የተፃፈበት ምክንያት ግን ግልፅና ወቅታዊ ነው፡፡በአሁኑ ጊዜ በሃገራችን እየታዩ ያሉ የሃይማኖት አክራሪነት ዝንባሌዎች ከጊዜ ወደ ጊዜ በመባባስ ላይ ስለሆኑ ፅሑፉ ወቅታዊ ያደረገዋል፡፡እንዚህ ዝንባሌዎች በየመስራቤቱና በማንኛውም የህዝብ አገልግሎት ሰጪ ተቋሞች መንፀባረቃቻውም ግልፅ ነው፡፡

እናም የሃይማኖት ገለልተኝነት(‹‹ሴኩላሪዝም››) ከላይ የተጠቀሱት ችግሮችን የሚያስወግድ ቁልፍ መሆኑን ታምኖበት ለውይይት ቀርበዋል፡፡

ይቀጥላል…